Czym jest psychoterapia - Psychoterapia Centrum

Opracowanie: Zespół Centrum Psychoterapii
Redakcja: Damian Zdrada

Aktualizacja: sierpień 2025

Zapraszamy do przeczytania artykułu lub posłuchania podcastu na temat: Czym jest psychoterapia.

Podcast: Czym jest psychoterapia

Podjęcie decyzji o komercyjnej psychoterapii to bardzo ważna kwestia. Dlatego przedstawiamy poniżej kilka wskazówek, które mogą być pomocne zarówno podczas procesu decyzji, jak i w trakcie psychoterapii. Podzieliliśmy je na punkty, aby łatwiej było trafić na odpowiednie informacje. Jako że artykuł dotyczy psychoterapii komercyjnej, używamy określenia „klient”, jednak ze względów medycznych, można również używać określenia „pacjent”.

Zanim podejmiesz psychoterapię, czyli kilka słów o tym, czym jest psychoterapia

1. Czym jest psychoterapia?

Psychoterapia jest procesem leczenia. Oznacza to, że nie jest jednorazową konsultacją, ani nieregularnymi spotkaniami. Aby psychoterapia działała, potrzebna jest regularność sesji – optymalnie – raz w tygodniu przez godzinę. Czasem zdarza się, że w którymś momencie można nieco rozrzedzić sesje (np. co dwa tygodnie), ale najrzadziej jak to możliwe – to sesja psychoterapii raz w miesiącu. Są jednak psychoterapeuci, którzy proponują sesje nawet dwa razy w tygodniu. Wiele zależy od problemu z jakim zgłasza się klient oraz metod pracy psychoterapeuty. Ponieważ w psychoterapii wiele dzieje się w relacji terapeutycznej i bardzo często omawiane są treści i zachowania obecne w relacji pomiędzy klientem a psychoterapeutą, z biegiem czasu, dzięki regularności spotkań, tworzy się specyficzna więź, zwana przymierzem terapeutycznym. To, w jaki sposób wykorzystywane jest to przymierze do leczenia, w dużym stopniu zależy efektywność psychoterapii.

2. Kwalifikacje psychoterapeuty

W roku 2025, Sejm RP rozpoczął prace nad stworzeniem ustawy o zawodzie psychoterapeuty. W dużym stopniu, tworzona ustawa, odzwierciedlać będzie aktualny stan uzyskiwania kwalifikacji psychoterapeuty.

Obecnie, psychoterapeutą może zostać osoba, posiadająca tytuł magistra i ukończone przynajmniej dwa lata z czteroletniego szkolenia psychoterapeutycznego. Mamy więc psychoterapeutów z tytułem magistra psychologii, pedagogiki, medycyny, filologii lub innych podobnych. Szkolenie składa się z zajęć praktycznych, teoretycznych, staży klinicznych, superwizji i psychoterapii własnej (łącznie minimum 1200 godzin).

Po ukończeniu czteroletniego szkolenia (organizowanego przez stowarzyszenia zawodowe psychoterapeutów), absolwent uczestniczy w superwizjach i konsultacjach, aż w końcu podchodzi do egzaminu certyfikacyjnego i – jeśli go zda – uzyskuje tytuł psychoterapeuty (zanim to się stanie może nazywać się psychoterapeutą w trakcie szkolenia lub psychoterapeutą – aplikantem).

Przypomina to trochę sytuację lekarzy, którzy mogą być specjalistami w jakiejś dziedzinie lub być w trakcie specjalizacji. Gdy ustawa o zawodzie psychoterapeuty wejdzie w życie, każdy będzie mógł sprawdzić kwalifikacje psychoterapeuty w specjalnym rejestrze prowadzonym przez samorząd zawodowy.

Gdzie mogę sprawdzić kwalifikacje mojego psychoterapeuty?

Aktualnie, można sprawdzić te kwalifikacje na stronach towarzystw, które prowadzą szkolenia certyfikacyjne i nadają certyfikaty. Każdy psychoterapeuta powinien należeć do takiego towarzystwa (stowarzyszenia zawodowe), aby móc podejść do egzaminu certyfikacyjnego a następnie go utrzymać (certyfikat nie jest na zawsze, jest zależny od kształcenia ustawicznego psychoterapeuty i działalności w stowarzyszeniu).

Być może w przyszłości będzie można jeszcze uzyskać dyplom psychoterapeuty na podstawie egzaminu w Centrum Egzaminów Medycznych (jednostka nadzorowana przez Ministerstwo Zdrowia), ale to dopiero po tym, jak zacznie działać ustawa.

3. Czym różni się psychoterapia od innych form leczenia?

Wiemy już, że psychoterapia jest procesem, nie jednorazową konsultacją. Oznacza to, że aby działała, wymagany jest czas. Średnio – psychoterapia trwa od roku do trzech lat. Może jednak zdarzyć się, że będzie trwać pół roku, a niekiedy znacznie dłużej niż trzy lata. Jest to zasadnicza różnica od innych form leczenia, gdzie niekiedy wystarczy jedna wizyta diagnostyczna i jedna kontrolna. Stworzenie relacji terapeutycznej a potem przepracowywanie w tej relacji mechanizmów choroby, schematów funkcjonowania pochodzących z przeszłości, skryptów życiowych utrudniających funkcjonowanie oraz innych trudności – wymaga czasu, cierpliwości i regularności.

W psychoterapii nie leczy tylko słowo, ale w głównej mierze – wszystko to, co dzieje się w relacji terapeutycznej.

Możliwe jest łączenie psychoterapii z farmakoterapią, jednak psychoterapeuta, jeśli nie jest lekarzem, nie przepisuje leków. Psychoterapeuta nie stawia na ogół diagnozy klinicznej, może jednak sugerować obecność pewnych zaburzeń psychicznych, ostatecznie jednak rozpoznanie potwierdza lekarz psychiatra.

Psychoterapeuta diagnozuje rodzaj cierpienia, stara się ustalić jego przyczyny i mechanizmy, które ten stan utrzymują i na tej podstawie tworzy plan psychoterapii.

Jest to bardziej diagnoza opisowa, niż krótkie hasło określające nazwę zaburzenia.

4. Na co pomaga psychoterapia?

Psychoterapia jest leczeniem o bardzo szerokim zastosowaniu. Powstała z myślą o leczeniu zaburzeń psychcznych (takich jak depresje, nerwice, psychozy i inne), jednak z czasem znalazła zastosowanie wszędzie tam, gdzie obecny jest jakiś dyskomfort lub cierpienie psychiczne.

Dobrze sprawdza się w leczeniu zaburzeń osobowości, ale może też służyć osobom, które są zainteresowane własnym rozwojem i poprawą funkcjonowania. Dlatego w psychoterapii przywiązujemy mniejszą wagę do diagnozy klinicznej (za wyjątkiem sytuacji, gdy psychoterapia odbywa się w placówkach medycznych), a większą do oczekiwań klienta.

Punkt ciężkości w psychoterapii przenosi się z leczenia choroby, na poprawę funkcjonowania i jakości życia. Pomaga jednak w redukcji objawów zaburzeń psychicznych, działając na ich psychogenne przyczyny.

5. Jak wygląda proces psychoterapii?

Psychoterapia zaczyna się od kilku konsultacji – na ogół od jednej do trzech. Na tym etapie psychoterapeuta może zalecić konsultacje u innych specjalistów np. jeśli jest potrzebna/e:

diagnoza medyczna lub farmakoterapia – kieruje do lekarza psychiatry;
diagnoza funkcjonowania psychicznego,
autyzmu lub ADHD – do psychologa klinicznego,
badanie poziomu hormonów – do endokrynologa,
badanie neurologiczne – do neurologa,
leczenie uzależnień – do specjalisty psychoterapii uzależnień itp.).

Na tym etapie psychoterapeuta tworzy wstępną diagnozę psychoterapeutyczną oraz ostatecznie – kwalifikuje bądź nie – do psychoterapii. Ustalana jest także częstotliwość psychoterapii oraz wstępnie – czas trwania. Należy jednak pamiętać, że na każdym etapie terapii możliwe jest zalecenie o jakichś dodatkowych konsultacjach lub weryfikacja diagnozy psychoterapeutycznej (lub jej rozbudowa).

Drugim etapem jest właściwy proces psychoterapii, gdzie sesje trwają zgodnie z ustalonym rytmem.

Trzecim etapem jest kończenie psychoterapii, gdzie sesje mogą być rzadsze, trwa podsumowanie procesu. Niekiedy jest możliwe skorzystanie z tzw. etapu monitoringu, gdzie sesje odbywają się sporadycznie i służą ugruntowaniu zmian, jakie zaszły w poprzednich okresach.

6. Jakie są najważniejsze zasady psychoterapii?

Ponieważ psychoterapia jest długotrwałym procesem, obowiązują w niej określone zasady. Jest to tzw. setting lub ramy psychoterapii.

Nieobecności

Ponieważ psychoterapia jest długotrwałym procesem, obowiązują w niej określone zasady. Jest to tzw. setting lub ramy psychoterapii. Najważniejszymi kwestiami są tutaj nieobecności. Na ogół ustalany jest limit nieobecności klienta (terapeuci mogą mieć własne, indywidualne zasady ustalające ten limit).

Przykładowo: gdy psychoterapia trwa rok a sesje są co tydzień, może to być trzy – do pięciu nieobecności w tym okresie. Są to nieobecności urlopowe, jak również wlicza się w to sytuacje, gdy klient odwołuje sesję.

Gdy sesja jest odwołana na 24 godziny przed spotkaniem, na ogół nie wiąże się z opłatą. Jednak, gdy jest to później, wymagana jest już opłata za sesję (taka opłacona i nieodbyta sesja też wlicza się w limit nieobecności).

Psychoterapeuta też ma prawo do urlopu, wówczas sesje mogą nie odbywać się (chyba że psychoterapeuta zaproponuje np. formę on-line). Odwołanie sesji przez psychoterapeutę poza urlopem, niekiedy też może się zdarzyć, głównie w sytuacjach losowych. Gdy klient lub psychoterapeuta spóźni się, warto o tym informować telefonicznie. Spóźnienie nie oznacza przedłużenia sesji. Sesja standardowa trwa 50 do 60 minut.

Jak zwracamy się do siebie w trakcie psychoterapii?

W psychoterapii forma zwracania się do siebie to na ogół Pan/Pani – ale różni psychoterapeuci mogą mieć różne zwyczaje w tej sprawie, o czym pewnie poinformują w ramach konsultacji.

Prezenty

Psychoterapeuci nie przyjmują prezentów, klienci opłacają kwoty wg ustalonych stawek, na ogół tuż po sesji (chyba że zostało poczynione inne ustalenie).

Kto za co odpowiada

W psychoterapii to klient jest odpowiedzialny za wnoszone na sesję treści, natomiast psychoterapeuta bierze odpowiedzialność za proces leczenia.

Czego nie robimy podczas sesji

Podczas sesji psychoterapii nie jemy, pijemy co najwyżej wodę, nie rozmawiamy przez telefon, nie robimy przerw. Chodzi o to, aby nic nie przeszkadzało w koncentracji na „tu i teraz”. Nie należy przychodzić na sesję pod wpływem jakichkolwiek substancji psychoaktywnych (w tym alkoholu).

Kontrakt terapeutyczny

Kwestie zasad udziału w psychoterapii, sposobu płatności, odpowiedzialności klienta i psychoterapeuty w stosunku do leczenia, ustala kontrakt terapeutyczny. Jest na ogół omawiany ustnie. Zgoda na kontrakt oznacza zgodę klienta na udział w psychoterapii.

Przerwanie psychoterapii

Psychoterapeuta może przerwać trwającą psychoterapię, jeżeli jej dalsze prowadzenie byłoby niecelowe ze względu na dobro osoby korzystającej z psychoterapii lub istnieją uzasadnione wątpliwości co do możliwości osiągnięcia celu psychoterapii.
Jeśli klient planuje przerwać psychoterapię wcześniej, niż przewiduje to kontrakt, powinien poinformować o tym psychoterapeutę i ustalić z nim sposób zakończenia.

7. Kwestie ochrony danych i prowadzenia dokumentacji

Ponieważ wiele się zmieni, gdy wejdzie ustawa o zawodzie psychoterapeuty (ale nie ma jeszcze pewności co do ostatecznych ustaleń), tutaj opisujemy stan na czas przed wejściem w życie ustawy.

Aktualnie psychoterapeuta nie ma obowiązku prowadzenia dokumentacji udzielanych świadczeń. Może to zrobić, na prośbę klienta. Wówczas konieczne będzie podpisanie zgody na przetwarzanie danych wrażliwych oraz zapoznanie się z innymi dokumentami związanymi z bezpieczeństwem danych osobowych. Jeśli jednak klient nie wnosi o prowadzenie dokumentacji, psychoterapeuta zbiera jedynie dane kontaktowe (najczęściej imię, nazwisko, wiek i numer telefonu, ewentualnie kontakt do osoby bliskiej, którą może poinformować o tym, że coś się stało, np. klient zasłabł podczas sesji). Gdy klient robi przelew, wówczas psychoterapeuta też może być w posiadaniu danych osobowych związanych z danymi właściciela konta bankowego. Określone dane również są konieczne przy wystawianiu faktury. W związku z tym potrzebny jest także adres e-mail, na który zostanie wysłana.

Te dane, psychoterapeuta jest zobowiązany bezwzględnie chronić przed udostępnieniem ich (przypadkowym lub świadomym) innym osobom, a zasady w tym zakresie określa Polityka Ochrony Danych Osobowych w Gabinecie.

Psychoterapeuta nie udziela informacji o klientach psychoterapii nikomu, nawet osobom bliskim, chyba że sprawa dotyczy poinformowania opiekuna prawnego o sytuacji dziecka (nieletniego). Nie przekazuje danych osobowych żadnym instytucjom w jakichkolwiek celach, za wyjątkiem biura księgowego, w przypadku wystawienia faktury lub zaksięgowania wpłaty na konto.

8. Zasady płatności

Opłatę za sesje w ustalonej kwocie można dokonać gotówką, kartą (jeśli psychoterapeuta używa terminala), blikiem lub przelewem wg zasad ustalonych z psychoterapeutą (najczęściej tuż po sesji).

Cennik na ogół ustalany jest w czwartym kwartale na następny rok, o czym klienci informowani są już z końcem aktualnego roku.

Sesje nieodwołane na 24 godziny przed terminem, są tak samo płatne jak sesje, które się odbyły.

Psychoterapeuta przyjmuje opłaty za psychoterapię tylko od klienta (nie dotyczy sytuacji, gdy za psychoterapię dziecka płaci rodzic).

9. Psychoterapeuta a inne zawody pokrewne

Jest kilka zawodów bliskich psychoterapeucie, o których poniżej:

Psycholog: magister psychologii, uprawniony do udzielania pomocy psychologicznej (konsultacji, psychoedukacji, wykonywania testów psychologicznych)
Psycholog kliniczny: mgr psychologii, który odbył czteroletnią specjalizację podyplomową zakończoną egzaminem dyplomowym w Centrum Egzaminów Medycznych; uprawniony do wykonywania specjalistycznej, psychologicznej diagnozy klinicznej (diagnoza funkcjonalna) lub udzielania wsparcia psychologicznego;
Psychiatra: lekarz specjalista, wykonuje diagnozę kliniczną (rozpoznaje choroby i zaburzenia), zaleca farmakoterapię;
Specjalista psychoterapii uzależnień: certyfikowany (posiada certyfikat SPU) i/lub dyplomowany (posiada specjalizację kliniczną zakończoną dyplomem w Centrum Egzaminów Medycznych), posiada uprawnienia do leczenia uzależnień;
Psychoterapeuta dzieci i młodzieży: posiada dyplom potwierdzający zdanie egzaminu w Centrum Egzaminów Medycznych, uprawniony do prowadzenia psychoterapii dzieci i młodzieży oraz rodziców.

Czasem jedna osoba posiada kilka specjalizacji. Żaden z powyższych nie jest uprawniony do prowadzenia pełnej psychoterapii wszystkich zaburzeń lub problemów. Prawo do tego mają jedynie psychoterapeuci.

10. Co to są modalności (nurty, podejścia) psychoterapeutyczne?

Istnieje pięć głównych modalności (nurtów, grup podejść) w psychoterapii, które mają naukowo udowodnioną skuteczność. Każda z nich jest z kolei podzielona na wiele odmian. Jest to:

psychoterapia poznawczo-behawioralna (np. terapia schematów, terapia skoncentrowana na uważności itp.),
psychoterapia humanistyczno-doświadczeniowa (np. terapia Gestalt, logoterapia itp.),
psychoterapia systemowa (np. strukturalna terapia rodzin, strategiczna terapia rodzin itp.),
psychoterapia psychodynamiczna (np. psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu, psychoanaliza),
psychoterapia integracyjna (np. psychoterapia integratywna, Analiza Transakcyjna itp.).

Opis każdego nurtu wykracza poza ramy tego informacyjnego artykułu, dlatego klientów zachęcamy do czytania na ten temat.

Warto także spytać swojego psychoterapeutę w jakim nurcie pracuje i co to oznacza dla prowadzonej przez niego psychoterapii. Wielość nurtów nie oznacza, że któreś jest lepsze od innych.

Badania udowodniły, że wszystkie są tak samo skuteczne. Jednak ludzie są różni i nie każdy nurt każdemu będzie odpowiadać.

Jak wybrać rodzaj terapii

Psychoterapia poznawczo-behawioralna raczej lepsza będzie dla osób, które cenią sobie wysiłek intelektualny.
Psychoterapia humanistyczno-doświadczeniowa pozwala na bardziej intensywne emocje podczas sesji i uruchamia doświadczenie.
Psychoterapia psychodynamiczna pozwala na spojrzenie w głąb siebie.
Psychoterapia integracyjna oparta jest o pracę w relacji terapeutycznej.
Psychoterapia systemowa najbardziej nadaje się do pracy z parą lub rodziną.

Można powiedzieć, że te podejścia różnią się między sobą odniesieniem do kluczowych zagadnień psychoterapii, tj. jakie czynniki wpływają na proces zmian w trakcie psychoterapii? To znaczy:

jak ważny/e jest/są

wgląd w siebie,
doświadczenie emocjonalne,
intelektualne opracowanie wnoszonych treści,
relacje (głównie z rodzicami) w przeszłości dla obecnego funkcjonowania,

na ile

istotne są procesy świadome i nieświadome,
procesy psychiczne wiążą się z doświadczeniami somatycznymi,

na ile ważne/a

są aktualne relacje i problemy w nich obecne,
jest relacja terapeutyczna i osobowość psychoterapeuty itp.

Są także inne podejścia, które nie kwalifikują się do powyższych, mniej znane i rzadko stosowane.

11. Formy psychoterapii

Główną formą psychoterapii jest psychoterapia indywidualna. Oznacza to, że w sesjach nie uczestniczy nikt poza klientem. Poza tym istnieje:

psychoterapia par – gdy psychoterapia prowadzona jest jednocześnie dla dwóch osób tworzących związek;
psychoterapia rodzin – gdy psychoterapia prowadzona jest jednocześnie dla osób z rodziny, najczęściej wspólnie zamieszkujących;
psychoterapia grupowa – regularne sesje psychoterapii dla grupy osób, prowadzone wg określonej metody lub dla grupy dobranej ze względu na podobieństwo problemów;
warsztaty (lub treningi) psychoterapeutyczne – jednorazowe spotkania, za to trwające dzień do kilku dni, gdzie przepracowany jest określony problem (np. warsztaty radzenia sobie ze złością, trening interpersonalny itp);
psychoedukacja grupowa – przekazywanie określonej wiedzy, gdzie uczestnicy dzielą się własnym doświadczeniem z tego zakresu (np. psychoedukacja – jak radzić sobie ze stresem).

Można także wyróżnić formy psychoterapii ze względu na odbiorców:

Psychoterapię uzależnień – adresowana do osób uzależnionych;
Psychoterapię dzieci i młodzieży – adresowana do dzieci i młodzieży.

12. Wiek osób korzystających z psychoterapii

Psychoterapię można już prowadzić od wieku przedszkolnego. Górna granica nie jest określona. Ponieważ psychoterapia jest formą uczenia się przez wgląd i doświadczenie wymagane jest jedynie, aby osoba była zdolna do uczenia się.

Oczywiście, zupełnie inaczej wygląda psychoterapia kilkuletniego dziecka a inaczej psychoterapia adolescenta, jeszcze inaczej osoby dorosłej. Psychoterapeuci mogą różnić się preferencjami co do wieku przyjmowanych osób.

13. Co to jest superwizja?

Superwizja to forma doskonalenia zawodowego psychoterapeuty, wykonywana na ogół z superwizorem (psychoterapeutą posiadającym tytuł superwizora).

Psychoterapeuta może z nim konsultować swoją pracę, omawiać metody i techniki, czasem tworzyć konceptualizację (diagnozę psychoterapeutyczną). Niekiedy praca ta odbywa się za pomocą nagrania z sesji (psychoterapeuta będzie wówczas prosił o zgodę na nagranie) lub transkryptu z nagrania sesji. Wszelkie materiały dla superwizora są zanonimizowane, a superwizor ma obowiązek zachowania w tajemnicy wszelkich informacji uzyskanych w trakcie superwizji od superwizowanego psychoterapeuty.

Superwizja jest obowiązkowa dla psychoterapeutów, którzy jeszcze nie mają certyfikatu. Natomiast dobrą praktyką jest praca pod stałą superwizją nawet takiego psychoterapeuty, który ma już certyfikat.

14. Jakie metody pracy używają psychoterapeuci?

Psychoterapia ma wiele nurtów, a każdy z nich cechuje się innymi metodami pracy. Oczywiście, znacząca większość działań to interwencje słowne.

Psychoterapeuta może:

komentować wypowiedzi, interpretować, dopytywać, zestawiać ze sobą różne treści itd..
proponować ćwiczenia terapeutyczne, np. inscenizować jakąś sytuację albo sugerować jej wizualizację.
zachęcać do odreagowania jakichś emocji a czasem do ich stonowania,
proponować metody pracy z ciałem np.: relaksację, techniki oddechowe lub inne określone metody somatopsychoterapii,
omawiać to, co dzieje się aktualnie w relacji terapeutycznej,
zadawać zadania domowe np. narysuj, napisz, zastanów się,
używać gier terapeutycznych – planszowych, karcianych,
czasem korzystać z rekwizytów – maskotek, figurek lub czegokolwiek co znajduje się w gabinecie.

Metod i technik jest bardzo wiele, jednak nie są one stosowane nachalnie, lecz przy pełnej współpracy i przy zgodzie klienta. Psychoterapeuci bardzo różnią się w omawianym temacie. Jedni preferują psychoterapię wyłącznie słowną i ograniczają dotyk do niezbędnego minimum, a techniki terapeutyczne używają bardzo oszczędnie, inni – korzystają ze wszystkich kanałów komunikacji, chętnie stosują pracę z ciałem lub ćwiczenia terapeutyczne. Jest to w dużym stopniu związane z osobistymi preferencjami psychoterapeuty i nurtem psychoterapii, w jakim pracują.

Warto też pamiętać, że na etapie konsultacji, psychoterapeuta przeprowadza dość szeroki wywiad, gdzie dopytuje o:

objawy,
początek choroby lub problemu,
aktualną sytuację życiową,
relacje z innymi ludźmi,
życie rodzinne,
okres dorastania,
dzieciństwa,
relacje z rodzicami itp.

Wszystko to ma pomóc osadzić zgłaszany przez klienta problem w określonym kontekście. Nierzadko, problem ma początek w dalekiej przeszłości, ale czasem w bliskiej. Ustalenie tego oraz innych kontekstów, pomoże psychoterapeucie przeprowadzić diagnozę i ustalić plan leczenia.

15. On-line czy bezpośrednio?

Od kilku lat intensywnie rozwija się psychoterapia prowadzona on-line. Na ogół odbywa się poprzez określone komunikatory i w zasadzie niewiele różni się od psychoterapii prowadzonej w kontakcie bezpośrednim.

Oczywiście, najwyższą wartością psychoterapii jest bliski, autentyczny kontakt z drugim człowiekiem i nie zawsze jest to możliwe za pomocą łącz elektronicznych.

Należy też pamiętać, że dzielić Was będzie wiele kilometrów odległości i psychoterapeuta nie zawsze będzie mógł odpowiednio zainterweniować, gdyby coś się stało. Warto też, przy tym rodzaju kontaktu, stosować się do kilku zasad.

Po pierwsze:
Zadbaj o swój komfort: w pomieszczeniu, gdzie rozmawiasz, nie powinno być innych ludzi, powinieneś czuć się bezpiecznie. Unikaj sesji prowadzonych z otwartych terenów. Nie korzystaj z psychoterapii, gdy prowadzisz samochód lub wykonujesz jakieś inne czynności.
Po drugie:
Poinformuj psychoterapeutę, gdzie się znajdujesz.
Po trzecie:
Zadbaj o prawidłowy przekaz – nie chodź z kamerą po pokoju, ustaw ją stabilnie; zminimalizuj ryzyko pogłosów oraz innych szumów – aby psychoterapeuta mógł cię dobrze widzieć i słyszeć.
Po czwarte:
Jeśli musisz z jakichś powodów przerwać sesję, poinformuj o tym psychoterapeutę.
Po piąte:
Jeśli stracisz łączność, daj znak telefonicznie, co się stało.

Psychoterapeuta na ogół prowadzi psychoterapię z miejsca wyznaczonego do tego celu, dbając o intymność i bezpieczeństwo kontaktu.

Psychoterapeuta nie zawsze zgadza się na to, aby psychoterapia odbywała się wyłącznie w formie on-line. Czasem ustalana jest sesja bezpośrednia, chociaż jedna. Poza tym nie każdy psychoterapeuta prowadzi takie sesje, jak również mogą być przeciwwskazania do prowadzenia tego typu psychoterapii (np. intensywne objawy zaburzeń psychicznych).

Ostateczną decyzję o prowadzeniu psychoterapii on-line podejmuje psychoterapeuta. Niekiedy, sesje on-line prowadzone są, gdy klient korzystający z psychoterapii w gabinecie, chce zachować regularność spotkań, a jest aktualnie na jakimś wyjeździe lub pobycie w innym miejscu.

16. Kontakty z psychoterapeutą poza sesjami

Większość psychoterapeutów jest zdania, że kontakty z klientami poza gabinetem należy ograniczyć do minimum. Dlatego nie zdziw się, gdy psychoterapeuta, który w gabinecie poświęca ci godzinę, przy przypadkowym spotkaniu np. w sklepie, będzie dążył do skrócenia czasu spotkania, zdawkowo wymieniając uprzejmości, lub nawet będzie cię unikać, a tym bardziej nie zechce wysłuchać, co u ciebie.

Wynika to z założenia, że powinno się minimalizować ilość czynników zakłócających proces terapeutyczny. Psychoterapia jest skuteczna wtedy, gdy odbywa się w określonym miejscu i w określonym czasie. Zasada ta dotyczy nawet sytuacji po zakończonym procesie terapii, chociaż niektórzy terapeuci uważają, że okres ten wynosi jakiś określony czas, a inni – że dotyczy to całego życia.

Z pewnością twój psychoterapeuta powie ci, jakie zasady w tym względzie stosuje, gdy o to spytasz. Wiąże się z tym temat powrotu na psychoterapię do tego samego psychoterapeuty. Działa tu zasada, że gdy proces psychoterapii, ze względu na leczony problem zakończył się, raczej nie przyjmuje się tej osoby drugi raz na psychoterapię, aczkolwiek ostatecznie – decyzję w tej sprawie podejmuje psychoterapeuta.

Nie oczekuj, że psychoterapeuta odpowie na twoje zaproszenie do grona znajomych na portalu społecznościowym. Część psychoterapeutów w ogóle nie ma kont na portalach, aby jego osobiste treści nie były dostępne.

Jeśli chodzi o kontakt telefoniczny z psychoterapeutą między sesjami, to na ogół nie jest wskazany (za wyjątkiem informacji organizacyjnych typu: odwołanie sesji, informacja o spóźnieniu itp.).
Niektórzy psychoterapeuci proponują takie rozwiązanie za dodatkową opłatą w wyznaczonych godzinach, jednak nie jest to regułą.

Psychoterapeuta nie przyjmuje informacji od bliskich, rodziny w sprawie klienta, jeśli zgłasza się na psychoterapię osoba dorosła. Niekiedy bliskie osoby chcą poinformować psychoterapeutę o jakimś zachowaniu klienta, dzwoniąc w tej sprawie. Warto jednak pamiętać, że psychoterapia to proces uzyskiwania wglądu i dokonywania zmian, a nie dochodzenie prawdy. Dlatego takie próby kontaktu mogą zaszkodzić psychoterapii klienta.

17. Tajemnica psychoterapii

Psychoterapia w całości objęta jest tajemnicą zawodową. Nie udzielamy nikomu informacji o kliencie korzystającym z psychoterapii, za wyjątkiem opiekunów prawnych w sprawie dziecka.

Jako że psychoterapeuci nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji psychoterapii, wydawanie zaświadczeń i opinii o przebiegu psychoterapii jest tematem dość skomplikowanym.

Oczywiście, psychoterapeuta może wydać zaświadczenie o terminach sesji (tylko na wniosek klienta), jednak jeśli klient będzie sobie życzył, aby zaświadczenie zawierało więcej informacji, może to wiązać się zarówno z dodatkową opłatą, jak i ustaleniem, jakie informacje w takim zaświadczeniu (lub opinii) będą zawarte.

Jeśli dojdzie do tego, że psychoterapeuta zostanie poproszony do sądu jako świadek, może zdarzyć się, że nie będzie pamiętał istotnych informacji. Szczególnie, jeśli upłynął jakiś czas od zakończenia psychoterapii.

Poproszenie psychoterapeuty na świadka w sprawie klienta w trakcie trwania psychoterapii, na ogół oznacza zakończenie psychoterapii (udział w sprawie sądowej może wpłynąć negatywnie na proces psychoterapii).

18.Rozpoczynanie psychoterapii

Decyzja o podjęciu psychoterapii kończy się na ogół kontaktem telefonicznym z wybranym psychoterapeutą w celu ustalenia terminu wizyty. Jako że rzadko kiedy psychoterapeuci w gabinetach posiadają rejestrację, kontakt odbywa się bezpośrednio z psychoterapeutą. A ci – często przyjmują klientów i nie zawsze są w stanie odebrać telefon. Dobrze jest w takiej sytuacji wysłać sms z pytaniem, kiedy można zadzwonić w sprawie ustalenia terminu wizyty (lub psychoterapeuta oddzwoni).

Jeśli już dojdzie do rozmowy, warto ogólnie powiedzieć, o jaki problem chodzi, gdyż psychoterapeuci mają określony profil problemów i nie przyjmują osób, które w tym obszarze się nie mieszczą, np. większość psychoterapeutów nie przyjmuje do psychoterapii osób uzależnionych od substancji, w czynnej fazie uzależnienia.

Przykładowe zgłoszenie:

depresja,
problemy w związku,
za dużo stresu,
problem z dzieckiem itp.

Pamiętaj – nie ustalaj terminu dla innych osób (za wyjątkiem dziecka), tylko dla siebie.

Psychoterapeuta może zadać jeszcze jakieś dodatkowe pytania i poinformuje cię, jak wygląda sprawa z terminami przyjęć.

Przyjęcie do terapii reguluje kilka zasad:

Psychoterapeuta nie przyjmuje do psychoterapii odrębnej osób, które są ze sobą blisko (np. nie może u tego samego psychoterapeuty korzystać z terapii mąż i żona).
Psychoterapeuta nie przyjmuje do psychoterapii osób, które poznał wcześniej w innych okolicznościach (np. poznali się na wyjeździe wakacyjnym), osób z rodziny, sąsiadów.
Psychoterapeuta nie prowadzi jednocześnie psychoterapii jednego z małżonków i psychoterapii pary.
Psychoterapeuta ustala termin pierwszej wizyty tylko z osobą zainteresowaną (za wyjątkiem rodziców ustalających termin dla niepełnoletniego dziecka).
Psychoterapeuta może odmówić przyjęcia kogoś na psychoterapię, jeśli:
1. nie ma aktualnie miejsc lub nie dysponuje terminami dogodnymi dla klienta,
2. problem zgłoszony przez klienta nie mieści się w zakresie kompetencji psychoterapeuty lub
3. przyjęciu do psychoterapii przeciwstawiają się względy etyczne (np. cel psychoterapii nie jest możliwy do zrealizowania lub jest niezgodny z prawem, udział w psychoterapii nie będzie służył dobru klienta itp).

Niespełnienie tych warunków może ujawnić się już w trakcie rozmowy telefonicznej, ale najczęściej do zauważenia jakichś komplikacji w tych tematach dochodzi na etapie konsultacji.

Zapraszamy do korzystania z psychoterapii w Psychoterapii Centrum w Dąbrowie Górniczej, ul. 3 Maja 14.

O naszych psychoterapeutach (modalności, w której pracują, wykształceniu, obszarach kompetencji) – dowiesz się z zakładki O nas.